Onderzoeken

Nauwkeurig watergeven is in de teelt van phaleonopsis lastig. Het teeltmedium bark houdt weinig vocht vast en phaleonopsis heeft niet veel wortels. Er treden daardoor snel gebreksverschijnselen op. Anderzijds is te veel water ook een risico omdat de kans op Pseudomonas en potworm dan groot is. En droogstoken kost energie. Optimaliseren van de watergift is dus gewenst.

In de praktijk stemmen telers de watergift voornamelijk af op de visuele beoordeling van de bark en de wortels. Rob Baas van FytoFocus ontwikkelde een model dat kan helpen bij het bepalen van het juiste moment om water te geven.  Het project richtte zich op schatting van de potverdamping van phalaenopsis in 12 cm potten.  Hiertoe zijn gegevens van drie bedrijven gebruikt. Met weegunits zijn data verzameld om de potverdamping te bepalen en er zijn klimaatgegevens verzameld. Met deze gegevens en met behulp van bestaande verdampingsmodellen is een verdampingsmodel voor phalaenopsis ontwikkeld.  

Het model schat de potverdamping tussen opeenvolgende watergiften. Invoervariabelen zijn vochtdeficiet, PAR straling en watergift. De berekende vochtvoorraad in het substraat bepaalt de verdamping, waardoor de vermindering van de verdamping in de tijd berekend wordt. Met het programma kon de verdamping redelijk goed geschat worden voor de verschillende teeltsituaties. 

Om ventilatie en energieverlies te beperken is minimalisering van het aantal watergiften de beste optie. Dit kan, indien teelttechnisch verantwoord, door de verdamping te beperken door het aanhouden van een laag vochtdeficiet en/of lage PAR-som. Andere mogelijkheden zijn het tegengaan van de substraatverdamping en/of het vergroten van de vochtbuffer in het substraat. Een reductie van de verdamping van twintig procent kan een besparing van ongeveer 4 m3/m2 per jaar opleveren bij phalaenopsis.

Het verdampingsmodel is beschikbaar gemaakt voor gebruikers binnen LetsGrow als beslissingsondersteunend hulpmiddel voor de watergift in de opkweek van phalaenopsis.

Dit onderzoek wordt gefinancierd door het Ministerie van LNV en het Productschap Tuinbouw in het kader van het programma Kas als Energiebron.