Onderzoeken

Meer slangen  in de bodem voor koeling en verwarming biedt in de freesiateelt perspectief als het gaat om energiebesparing. De benodigde meerproductie om dit systeem rendabel te maken werd in een kasproef echter niet gerealiseerd. Dit blijkt uit onderzoek door Wageningen UR Glastuinbouw in opdracht van het Productschap Tuinbouw en het ministerie van EL&I.

Bodemkoeling in de freesiateelt kost veel energie. In overleg met telers zijn drie concepten opgesteld en zijn de mogelijkheden voor energiebesparing doorgerekend bij bodemkoeling en –verwarming. De concepten zijn: een  verdubbeling van het aantal slangen, hetzelfde aantal slangen maar met een dubbele diameter en een ondiepe teeltlaag.
Vervolgens is in de tweede fase van het project een kasproef uitgevoerd waarbij bodemkoeling met vier en met acht koelslangen met elkaar is vergeleken op het gebied van energiebesparing, uniformiteit van de bodemtemperatuur, knopvorming en productie. Deze kasproef is ook in de winter uitgevoerd met bodemverwarming.

Energiebesparing

Uit de berekeningen is gebleken dat door vergroting van het koude-uitwisselende oppervlak  koelwater minder ver hoeft te worden teruggekoeld om eenzelfde bodemtemperatuur te bereiken. Door het aantal koelslangen voor de bodemkoeling te verdubbelen van vier naar acht  is een energiebesparing berekend van 1,6-3,7 kWh/m2/jaar. Dit geeft een energiebesparing op de bodemkoeling van 16-27% en een verbetering van de uniformiteit van de bodemtemperatuur.
Het verdubbelen van de diameter van de slangen gaf ook een energiebesparing, maar is onpraktisch in de praktijk en vraagt een grote capaciteit van de warmtepomp. Teelt op een ondiepe teelt leidt niet tot energiezuiniger bodemkoeling, maar daarbij is wel energiebesparing te halen omdat er minder volume gestoomd heeft te worden.

Kasproef

De kasproef bevestigde vervolgens dat bodemkoeling of –verwarming met acht slangen een uniformere en beter beheersbare bodemtemperatuur geeft dan met vier slangen. In de proef leidde dit tot een uniformere knopinductie, maar niet tot een uniformere productie. De benodigde meerproductie van ongeveer één procent om rendabel te zijn bij de huidige energieprijzen is in dit onderzoek niet gerealiseerd. Er werden meer splijters geconstateerd.