Onderzoeken

Led-belichting heeft een positief effect op de productie en kwaliteit van rozen van het cultivar Prestige.

Dat blijkt uit het onderzoek afgelopen jaar bij Zuurbier & Co Rozenkwekerijen BV. Op het bedrijf was tevredenheid over de resultaten, omdat de productie aanzienlijk hoger lag dan onder SON-T.

Vooral in wintermaanden
In het eindrapport dat onlangs verscheen wordt geconcludeerd dat telen onder Led bovenbelichting tussen januari en maart een hogere productie per mol PAR opleverde, zowel in aantal takken als in gewicht. Daarna werd het verschil kleiner naarmate het natuurlijk licht toenam.

Tussenbelichting met Led’s had een stimulerend effect op gewicht en geen effect op aantal. Het individuele takgewicht was het hoogst onder SON-T + Led belichting.
Loosvorming kwam meer voor onder SON-T dan onder Led. Die kan het gevolg zijn van een verschil in lichtkwantiteit en van een verschil in rood/verrood verhouding. Het zou interessant zijn om takgewicht en loosvorming bij exact gelijke lichtkwaliteit SON-T en Led te vergelijken.

Fotosynthesemetingen
De verhoogde productie in deze proef kan deels worden verklaard door een hogere huidmondjes geleidbaarheid en actuele bladfotosynthese. Uitgebreidere  fotosynthese metingen lieten zien dat bladfotosynthese in de cultivar Prestige piekt tussen 625 nm en 660 nm, rood licht en dat planten geteeld onder Led belichting een hogere fotosynthese-efficiëntie hebben tussen 550 nm en 66 nm.
Door de lagere gewastemperatuur bij de Led belichting moest er een extra verwarmingsbuis boven het gewas worden aangebracht, om vochtblaadjes te voorkomen.

Vier behandelingen
In de proef zijn vier lichtbehandelingen toegepast:

• SON-T boven het gewas (referentie)
• Led’s boven het gewas
• SON-T boven het gewas met Led’s tussen het gewas
• Led’boven het gewas en Led’s tussen het gewas

Praktijkervaringen van Rosaline Zuurbier:

• Over het algemeen was het bedrijf zeer tevreden over het telen onder Led belichting, aangezien de productie duidelijk hoger lag dan onder SON-T.
• In november 2008 werd het Led-systeem geïnstalleerd. In het begin waren er problemen met een zekering waardoor het Led systeem vaak uitviel, maar toen dat was verholpen werkte het systeem goed.
• In december, toen de buitenluchttemperatuur daalde ontstonden er vochtproblemen in de kas. Er kon onvoldoende worden geventileerd waardoor het gewas het opgenomen vocht niet goed kon verdampen. Onder SON-T werd het gewas voldoende opgewarmd, maar onder Led bleef het te koud, waardoor er ‘vochtblaadjes’ ontstonden.
• Na installatie van een extra verwarmingsbuis (max. 40⁰C) boven de tussenbelichting ontstonden er geen nieuwe vochtblaadjes meer.
• Het water in de koudwaterbuizen waarmee de Led’s worden gekoeld was zo koud dat er condens ontstond, dat op het gewas druppelde. Gebruik van warmer koelwater betekent echter een lager rendement van de lampen.
• Gedurende de hele proef viel het op dat de bovenste blaadjes dik, stug en donkerder groen waren.
• De werknemers hadden door hun enthousiasme over de proef geen problemen met werken bij Led licht. Maar het effect op de gezondheid van langdurig werken onder deze lichtomstandigheden vergt meer aandacht.
• Er was geen verschil in houdbaarheid tussen de verschillende behandelingen.

Het volledige rapport staat in de bijlage

Fleur Sterk, Leo Marcelis, Gert-Jan Swinkels, Mary Warmenhoven, Johan Steenhuizen, Rosaline Zuurbier & Tom Dueck

(PT 13503)