Het Nieuwe Telen nieuws

Begin 2011 startte paprikakwekerij Gubbels met een nieuwe kas met buitenluchtaanzuiging. Een van de reden om te investeren in buitenluchtaanzuiging is een gelijkmatiger klimaat. In de nieuwe kas zijn geen ventilatoren bovenin de kas aanwezig. Luchtbeweging wordt tot stand gebracht met slurven onder het gewas.

Bij de start van de nieuwe teelt in december was de inzet van de ventilatoren van de luchtbehandelingskasten (LBK) dan ook gericht op het realiseren van zo klein mogelijke temperatuurverschillen. In deze fase van de teelt is het niet nodig om te ontvochtigen. Er wordt dan alleen kaslucht gerecirculeerd. Het toerental van de ventilatoren van de LBK's werd aangestuurd op basis van de gemeten horizontale temperatuurverschillen.

16 factoren

Toch konden deze temperatuurverschillen niet naar tevredenheid worden opgelost. Dit was aanleiding om alle factoren die temperatuurverschillen in de kas kunnen veroorzaken op een rijtje te zetten. Dit is een lijst geworden van 16 factoren! En het meest opvallende is dat er maar 3 daarvan betrekking hebben op de techniek van buitenluchtaanzuiging:

• de uitblaastemperatuur: als deze te veel verschilt van de kastemperatuur veroorzaakt dat temperatuurverschillen
• de ventilatorcapaciteit: hoe hoger de frequentie, hoe kleiner de temperatuurverschillen
• overdruk creëren verkleint temperatuurverschillen (door monitoring is dit nog niet bevestigd)

Dat betekent dat er 13 factoren zijn die temperatuurverschillen kunnen creëren die voor elke kas gelden. De basis ligt bij de verwarming. Allereerst is al op meerdere plaatsen ervaren dat een apart regelbare gevelverwarming noodzakelijk is als men energiezuinig gaat telen.

Daarnaast bleek het gebruik van de verwarming bij Gubbels Paprika een belangrijke oorzaak van temperatuurverschillen te zijn. Omdat energiebesparing als doel is gesteld, is gestreefd naar een zo laag mogelijke retourtemperatuur om het rendement van de rookgascondensor van de wkk zo hoog mogelijk te krijgen. Om dit te bereiken was de doorstoomsnelheid van het verwarmingswater laag. Dat veroorzaakt dan een ongelijke warmteafgifte door het verwarmingsnet omdat het verschil tussen aanvoer- en retourtemperatuur te groot werd (delta T is dan groter dan 20°C). Door de doorstroomsnelheid te verhogen waren de temperatuurverschillen verdwenen. Na een paar dagen waren de temperatuurverschillen echter weer terug. Dit bleek samen te hangen met het zakken van de buitentemperatuur waardoor het verschil met de temperatuur in de kas groter werd dan 10 °C. Dit is trouwens ook in het monitoringsproject bij tomatenkwekerij Vereijken geconstateerd.

Tussenschotten

De vorstperiode van de afgelopen weken doet ons ook weer realiseren dat ook de ruimte boven het scherm kan leiden tot temperatuurverschillen in de kas. Uitzakken van koude lucht boven het scherm kan voorkomen worden over grote lengten door boven het scherm tussenschotten in de nokken van de kas aan te brengen. Hierdoor is de temperatuurval van koude lucht aan de gevel en door het scherm veel geringer.

Conclusie

De nieuwe ontwikkelingen zetten je weer aan het denken en dwingen je terug te gaan naar de basis. Ook voor de telers die niet geïnvesteerd hebben in nieuwe technieken kunnen veel hiervan leren en hun voordeel doen met deze ervaringen.