Het resultaat in het derde jaar van de proef Het Nieuwe Telen (HNT) gerbera ziet er goed uit. We zijn nu op de helft en we zitten midden in de periode die in theorie het lastigst moet zijn. De zachte winter maakt het ons echter makkelijk; we kunnen immers zonder problemen flink kieren in het doek zonder teveel energie te verbruiken.
Het verschil met vorig jaar is groot. We halen meer productie en er zijn aanzienlijk minder rotkoppen dan in teeltjaar twee. Dat is heel mooi. Maar we constateren wel dat de bloemen kleiner zijn en lichter van gewicht (5 tot 10 % minder dan in jaar 1 en 2). Dit is in alle drie de soorten het geval. Daarvoor zijn twee verklaringen mogelijk, ten eerste is het een ouder gewas en ten tweede kan het zijn dat we de planten in totaal niet meer gewicht aanmaken maar het wel over meer bloemen verdelen.
Potverwarming
De opdracht voor het derde jaar was om HNT dichter bij de praktijk te brengen. De doelstelling voor energiebesparing is daarbij terug gebracht tot 35%. We werken niet met verticale ventilatie, maar gebruiken net als in het eerste jaar het principe van kasluchtcirculatie met bijmengen van buitenlucht via de slurven. Hiermee kon de sturing ook weer terug naar de meetbox boven het gewas en blijkt het vochtdeficiet goed te sturen. De planten reageren erg goed op de potverwarming. ’s Nachts zakt de temperatuur niet te ver weg en overdag kan de opwarming van de pot de ruimtetemperatuur heel goed volgen. We denken dat daardoor een betere groei, meer verdamping en meer wortelactiviteit plaatsvindt.
Ook de belichting zijn we heel gericht aan het inzetten. In principe wordt er korter belicht dan in de praktijk, namelijk 10,5 met 100 µmol licht. In de drie weken voor Kerstmis hebben we echter een uur langer belicht om te kijken of we zo voor de feestdagen de productie konden opvoeren. Wel is er een duidelijk kortere uitgroeiduur bereikt en dat betekent dus productieversnelling.
Praktijkproef
De telers uit de begeleidingsgroep zien al met al toch zeker mogelijkheden in HNT. Er ligt een plan op de tekentafel om op praktijkschaal Het Nieuwe Telen uit te testen met steun vanuit de regeling Innovatie Prestatie Contracten (IPC) van het Agenschap NL. De gedachte daarbij is om een gerberateelt in een standaard afdeling van 5.000 m2 te vergelijken met een even grote afdeling waar de principes van HNT worden toegepast. De vraag is met name, hoe doen de luchtslurven het over een lange lengte in de kas.
Innovaties zoals HNT hebben tijd nodig, enerzijds om de techniek onder de knie te krijgen en anderzijds om telers ervan te overtuigen dat het ook anders kan. Het verduisteren van gerbera’s in de zomer is een voorbeeld van hoe het kan gaan. Aanvankelijk was er veel scepsis, maar na een aantal jaar is het nu toch een maatregel die algemeen is geaccepteerd. Volgens mij zal het met HNT ook zo gaan, over een paar jaar is de praktijk hiermee volop bezig. Zo zie je nu al dat op nieuwe bedrijven geen groeibuis meer wordt geïnstalleerd.
Dit gerberaonderzoek wordt gefinancierd uit meerdere bronnen. Dit jaar dragen telers ook zelf bijdragen via een subsidie uit de IPC-regeling. Daarnaast is er een bijdrage vanuit Kas als Energiebron en uit het programma Samenwerken aan Vaardigheden.