“CO2-doseren is te veel een gewoonte geworden”, aldus Elly Nederhoff, voormalig onderzoeker bij Wageningen UR Glastuinbouw. “Er wordt te weinig rekening gehouden met het feit dat het gewas reageert op de CO2-concentratie in de kaslucht en niet op de kilo’s dosering. Bovendien worden grote ventilatieverliezen normaal gevonden en klakkeloos geaccepteerd. Goed CO2-doseren is een optimalisatie vraagstuk, waarbij niet alleen rekening moet worden gehouden met het gewas, de ventilatie, de lichthoeveelheid, de prijs van CO2, prijs van het product, maar ook met mate van CO2-verlies.”
Nederhoff was uitgenodigd als gastspreker bij de vergadering van de begeleidingscommissie van de tomatenproef ‘CO2 niet meer dan genoeg’ bij GreenQ Improvement Centre. Nederhoff promoveerde in 1994 op onderzoek naar het nut van CO2-doseren. Haar proefschrift is sindsdien een standaardwerk als het gaat om gebruik van CO2 in de tuinbouw. De tomatentelers discussieerden met Nederhoff en onderzoeker Arie de Gelder over de resultaten van de CO2-proef van vorig jaar en over lopende proef.
CO2-opname
De onderzoekster vertelde dat een tomatengewas onder optimale licht omstandigheden maximaal 70 kilo CO2 kan opnemen. Het gewas reageert vooral op de CO2-concentratie in de kaslucht bij de lagere niveaus. Als een redelijk CO2-niveau bereikt is, volgens Nederhoff is dat 600 ppm, wordt het effect van een nog hogere CO2-concentratie geleidelijk minder. Als er te veel CO2 wordt gedoseerd gaat er alleen maar veel meer verloren. CO2-uitstoot wordt steeds meer gezien als een slechte zaak.
Nederhoff presenteerde een tabel met daarin de relatie tussen CO2-dosering, opname door het gewas en ventilatieverliezen. Uit deze gegevens blijkt dat de efficiëntie van CO2-dosering snel afneemt als de ramen open gaan. Als bijvoorbeeld 210 kilo/ha/uur CO2 wordt gedoseerd en de ramen staan helemaal open, dan neemt het gewas daarvan maximaal 70 kilo CO2 op (een derde deel) en de rest verloren (meer dan 140 kilo!). Bij nog meer dosering neemt de opname niet toe, maar de verliezen wel, dus de verhouding wordt nog schever. Als de ramen gesloten blijven ligt het heel anders. Er wordt dan veel minder CO2 gedoseerd, bijvoorbeeld 100 kilo, en hiervan wordt het overgrote deel opgenomen. Volgens de onderzoekster gelden deze getallen als richtlijnen voor alle gewassen.
De conclusie van de onderzoekers en de aanwezige telers was dat het daarom zaak is om strategisch met CO2 om te gaan. CO2-verliezen kosten geld en zijn bovendien niet gewenst vanuit milieu-oogpunt. Een logische stap is de CO2-dosering te gaan koppelen aan de ventilatie.