De proef loopt naar het einde toe. Dit is een mooi moment om de balans op te maken. Duidelijk is dat de doelstellingen voor energiebesparing en productie gehaald gaan worden. De techniek van ontvochtigen met buitenlucht, zelfs met drie schermen, heeft zich bewezen.
Uiteraard blijven er ook nog aandachtspunten over. Eén daarvan is de vroegheid. Doordat in de proef veel minder is gestookt, was de temperatuur van de afrijpende vruchten continu lager dan de temperatuur bij de kop. Vergelijk met praktijkbedrijven leverde het inzicht op dat op deze bedrijven het temperatuurprofiel precies omgekeerd was; hier was de temperatuur bij de afrijpende vruchten hoger dan bij de kop van het gewas.
De lagere vruchttemperatuur had een tragere afrijping tot gevolg en daardoor is er aan vroegheid ingeleverd. Bovendien liep de plantbelasting hierdoor op. Dit was weer niet gunstig voor de kwaliteit van de vruchten en het blad.
De uitdaging is nu: hoe kan je energiezuinig het temperatuurprofiel in het gewas verbeteren? Daar zijn verschillende mogelijkheden voor :
• Zorg dat de afrijpende trossen dichter bij de groeibuis hangen. In de nieuwe tomatenproef 2011 wordt dit ook toegepast.
• Met verticale ventilatoren (zoals de Nivolator/Aircobreeze) kan de warme lucht boven in de kas beter worden gemengd met de koude lucht onderin het gewas. De ervaring leert ook dat je hiermee energie kunt besparen doordat in de ochtend warmte van de zon beter benut kan worden. Door minder met de buis op te stoken kan er energie bespaard worden. Deze ventilatoren zijn intussen toegevoegd in de gerberaproef.
• Met een diffuus kasdek (glas of coating) kan de instraling, en dus de warmte, dieper in het gewas doordringen. Hierdoor ontstaat een ander temperatuurprofiel waardoor de uitgroei- en afrijpingsnelheid bevorderd wordt.
• Tussenbelichting heeft hetzelfde effect als diffuus glas. Dit wordt ook meegenomen in de nieuwe tomatenproef 2011.
• Bodemisolatie. In de proef met Het Nieuwe Telen van aardbei is gebleken dat je met bodemisolatie de kaslucht sneller kunt verwarmen doordat de kasgrond niet opgewarmd hoeft te worden. In het najaar levert dit weer het voordeel op dat de temperatuur lager kan worden gehouden doordat de kasbodem geen warmte nalevert in de nacht.
• De beschikbare hoeveelheid gas verbruiken in een kortere periode door bijvoorbeeld later te planten. Hierdoor kan langer een hogere buistemperatuur gerealiseerd worden waardoor de afrijping sneller gaat. Later planten betekent ook dat er meer licht aanwezig is waardoor sneller geteeld kan worden. Hierdoor kan toch dezelfde vroegheid bereikt worden.
Het Nieuwe Telen levert nieuwe inzichten op. Dat ‘dè temperatuur’ voor de plant niet bestaat is er één van. Daarom begint investeren in Het Nieuwe Telen met investeren in kennis. Met die kennis kan iedere tuinder morgen mee aan de slag. Dit levert met minder energie een betere teelt en een hogere opbrengst op. Daar ligt voor alle telers een enorme uitdaging.